Adres miejsca pracy nie zastąpi adresu zamieszkania pozwanego

Jednym z wymogów formalnych pozwu, w przypadku wytaczania powództwa przeciwko osobie fizycznej,  jest wskazanie miejsca i adresu jej zamieszkania.  Natomiast doręczeń pism sądowych sąd dokonuje w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie.  Pytanie zatem czy powód może podać w pozwie zamiast adresu zamieszkania pozwanego adres jego miejsca pracy, gdzie pozwany korespondencję na pewno odbierze. Powyższe zagadnienie prawne rozstrzygał ostatnio Sąd Najwyższy, który  uchwale z dnia 17.07.2014 r., III CZP 43/14, przyjął że niewskazanie przez powoda w pozwie miejsca i adresu  zamieszkania pozwanego będącego osobą fizyczną jest brakiem formalnym pozwu uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowego biegu. Oznacza to, iż w pozwie powód zawsze musi podać adres zamieszkania pozwanego, pod rygorem zwrotu pozwu. Natomiast jeśli pozwany nie odbierze korespondencji pod wskazanym w pozwie adresem i jednocześnie sąd nie będzie mógł zastosować fikcji doręczenia, powód będzie mógł wskazać adres jego miejsca pracy, na który sąd wyśle korespondencję.

Klauzula czy pozew przeciwko wspólnikom spółki jawnej

Ostatnio pisałam o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikom spółki jawnej. Nie jest to jednak jedyny sposób dochodzenia od nich należności. Możliwe jest bowiem również wytoczenie przeciwko nim powództwa. Zgodnie z art. 22 § 2 ksh wspólnicy odpowiadają solidarnie ze spółką za jej zobowiązania i w przypadku nieuregulowania należności przez spółkę, wierzyciel może pozwać nie tylko ją, a również jej wspólników. Jeśli natomiast chodzi o egzekwowanie należności na drodze egzekucji, to w stosunku do wspólników jest to możliwe dopiero po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki (art. 31 § 1 i 2 ksh).

Wydawałoby się zatem, że bez różnicy jest, czy wierzyciel pozwie jednocześnie spółkę jawną i jej wspólników, czy też tylko spółkę, a po bezskutecznej egzekucji wystąpi przeciwko nim o nadanie klauzuli wykonalności. Różnica jest jednak bardzo istotna, jednak widoczna dopiero wtedy, gdy wierzyciel chce dochodzić należności nie tylko z majątku osobistego wspólnika, ale również z majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową.

Odpowiedzialność członków zarządu sp. z o.o. czyli kto, kiedy i za co odpowiada

Kontynuując temat odpowiedzialności członków zarządu sp. z o.o. przewidzianej w art. 299 ksh (zob. również Tylko 3 lata na pozwanie członka zarządu), dziś chciałabym przedstawić w skrócie zasadnicze kwestie związane wytoczeniem powództwa przeciwko członkom zarządu, czyli kogo, kiedy i o co możemy pozwać. Rozważania jak zwykle opierać będę na orzecznictwie SN.

KTO

Artykuł 299 ksh mówi jedynie, że jeżeli egzekucja przeciwko sp. z o.o. okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Pytanie zatem, którzy z członków zarządu tę odpowiedzialność ponoszą. Skład zarządu może przecież ulegać zmianie w trakcie działalności spółki. W tej kwestii wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy i myślę, że ugruntowany jest już pogląd, iż odpowiedzialność za zobowiązania spółki z o.o. ponoszą osoby będące członkami zarządu w czasie istnienia tego zobowiązania (wyrok z 25.09.2003 r., V CSK 198/02; wyrok z 08.06.2005 r., V CK 734/04; wyrok z 31.01.2007 r., II CSK 381/06; uchwała z 28.02.2007 r., III CZP 143/07; wyrok z 09.02.2011 r., V CSK 188/10). Dla powstania odpowiedzialności wymagalność tego zobowiązania nie jest konieczna. Jak słusznie wyjaśniono w jednym z orzeczeń, ogłoszenie upadłości, o które członek zarządu powinien wystąpić, aby zapobiec bezskutecznej egzekucji, spowodowałoby wymagalność zobowiązań dotychczas nieposiadających takiej cechy (wyrok z 11.02.2010 r., I CSK 269/09). Odnośnie likwidatorów spółki z o.o. początkowo występowały rozbieżności co do tego, czy oni również tę odpowiedzialność ponoszą. Ostatecznie wątpliwości te rozwiała uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 28.01.2010 r. (III CZP 91/09), w której SN przyjął, iż przepis art. 299 ksh ma zastosowanie również do nich.

Brak numeru PESEL pozwanego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania

Tak orzekł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26.02.2014 r. (III CZP 137/13). Wprowadzony niedawno do kpc przepis ustanawiający obowiązek sądu ustalenia numeru PESEL pozwanego wprowadził trochę zamieszania. Motywem była ochrona przed niesłuszną egzekucją, a skończyło się na tym, że utrudniono wierzycielom dochodzenie roszczeń. Zgodnie bowiem z art. 208 (1) kpc sąd z urzędu ustala numer PESEL pozwanego będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania, lub numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP pozwanego niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania. Natomiast zgodnie z art. 177 § 1 pkt 6 kpc sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli w przypadku niewskazania przez powoda adresu pozwanego lub danych pozwalających sądowi na ustalenie powyższych numerów nie można nadać sprawie dalszego biegu.