Skargi na czynności komornika wniesione do niewłaściwego sądu nie będą już odrzucane

Środkiem zaskarżenia, jaki przysługuje wierzycielowi w toku postępowania egzekucyjnego, jest m.in. skarga na czynności komornika. Zgodnie z art. 767 § 1 kpc do jej rozpoznania właściwy jest sąd, przy którym działa komornik. Jeśli natomiast do prowadzenia egzekucji został wybrany komornika spoza właściwości ogólnej, skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według zasad ogólnych. Skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dokonania czynności przez komornika, a jeśli strona nie była przy niej obecna – od dnia zawiadomienia o jej dokonaniu, a w przypadku braku zawiadomienia – od dnia dowiedzenia się o niej przez skarżącego. Natomiast skargę na zaniechanie przez komornika czynności wnosi się w terminie tygodniowym od dnia, w którym czynność powinna być dokonana. W praktyce dla wierzyciela termin ten biegnie zazwyczaj od dnia, w którym otrzymał od komornika zawiadomienie o dokonanej czynności.

Wierzyciele bardzo często korzystają z przyznanego im uprawnienia i kierują wniosek egzekucyjny do wybranego przez siebie komornika. I tutaj pojawia się problem. Często bowiem są błędnie pouczani przez komornika, iż skargę należy wnieść do sądu, przy którym ten komornik działa, a nie do sądu, który jest rzeczywiście właściwy, tj. do sądu ustalonego według zasad ogólnych. W związku z tym wnoszą skargi do sądu wskazanego przez komornika, a ten przekazuję je do sądu właściwego. Niestety w takim przypadku większość sądów jako datę wniesienia skargi przyjmuje dzień przekazania jej przez sąd niewłaściwy sądowi właściwemu, co ma miejsce zazwyczaj już po upływie tygodniowego terminu. Z tego względu sądy odrzucają skargę jako wniesioną po upływie przepisanego terminu. Uważają bowiem, że do skargi na czynności komornika nie ma zastosowania art. 200 § 3 kpc, który stanowi, że czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy i który pozwoliłby uznać, że skarga wniesiona w tygodniowym terminie do sądu niewłaściwego, została wniesiona z zachowaniem terminu.

Wierzyciel nie ustali numeru księgi wieczystej nieruchomości dłużnika

Ustalenie posiadanych przez dłużnika nieruchomości jest bardzo ważne nie tylko z punktu widzenia egzekucji, ale również postępowania zabezpieczającego. Pozwala bowiem ocenić czy i w jakim stopniu wierzyciel zostanie zaspokojony i wybrać właściwe kierunki działania. Na etapie egzekucji poszukiwania majątku dokonuje komornik. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego również sam wierzyciel może takie działania podjąć np. poprzez złożenie wniosku do sądu o wyjawienie majątku dłużnika. Ta druga możliwość w praktyce jest jednak znacznie mniej skuteczna. Informacja o posiadanych przez dłużnika nieruchomościach jest jednak potrzebna także przed wytoczeniem powództwa, czy w trakcie procesu. Wierzyciel może przecież już w pozwie złożyć wniosek o zabezpieczenie swych należności poprzez obciążenie nieruchomości dłużnika hipoteką przymusową. Może to również uczynić na podstawie wydanego przeciwko dłużnikowi nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy wierzyciel zna tylko adres posiadanej przez dłużnika nieruchomości, nie zna natomiast numeru jej księgi wieczystej.

Koniec z zajmowaniem nadpłaty podatku?

27 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie zajmowania przez komornika nadpłat podatku dochodowego (sygn. akt II FSK 979/12). Po wydaniu wyroku od razu pojawiły się artykuły komentujące powyższe rozstrzygnięcie. Można było z nich wywnioskować, że NSA uznał, iż niedopuszczalne jest zajmowanie takiej nadpłaty. Osobiście również byłam zainteresowana tym tematem, ponieważ poruszana w tymże wyroku kwestia dotyczy spraw, którymi na co dzień zajmuję się w swojej pracy zawodowej. Zwlekałam jednak z odniesieniem się do omawianego wyroku do czasu sporządzenia przez sąd jego uzasadnienia. Uzasadnienie pojawiło się w bazie orzeczeń NSA kilka dni temu, stąd tak późny mój komentarz w tej sprawie.

Dla przypomnienia, sprawa dotyczyła zajęcia przez komornika nadpłaty podatku dochodowego przysługującego rozliczającym się wspólnie małżonkom. Co prawda NSA rozstrzygał czy dopuszczalne jest zajęcie nadpłaty przysługującej obu małżonkom w sytuacji, gdy wierzyciel dysponuje tytułem tylko przeciwko jednemu z nich, jednak w uzasadnieniu wyroku odniósł się do ogólnie do kwestii zajmowania nadpłaty podatku dochodowego i myślę, że z tego względu orzeczenie to będzie miało ogromne znaczenie przy zajmowaniu nadpłat także przy indywidualnych rozliczeniach podatników.

Z czym do komornika po zakończonej upadłości

W postępowaniu upadłościowym, zarówno w opcji likwidacyjnej jak i układowej, sporządzana jest lista wierzytelności na podstawie zgłoszeń wierzytelności dokonanych przez wierzycieli upadłego. Po prawomocnym jej zatwierdzeniu jest ona tytułem egzekucyjnym przeciwko upadłemu, przy czym w upadłości likwidacyjnej dopiero po zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego, natomiast w upadłości układowej – po zatwierdzeniu układu wraz z postanowieniem go zatwierdzającym. Nierzadko zdarza się jednak, iż wierzyciele zgłaszają swoje wierzytelności na podstawie tytułów wykonawczych uzyskanych przeciwko upadłemu jeszcze przed ogłoszeniem upadłości. Pozostaje zatem do rozważenia kwestia co dzieje się z takimi tytułami w przypadku, gdy zgłoszona na ich podstawie wierzytelność zostanie uznana na liście i lista ta zostanie zatwierdzona. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności do zatwierdzonej listy wierzytelności wierzyciel uzyska bowiem kolejny tytuł wykonawczy na tę samą wierzytelność, co do której wcześniej uzyskał wyrok bądź nakaz zapłaty w postępowaniu sądowym.